Stefan Pietrusiński

Działacz konspiracji powojennej
02.09.1929 15.04.1953 Goszczyn

Biografia

Stefan Pietrusiński, znany jako 'Rysiek', urodził się 2 września 1929 roku w Goszczynie. Był synem Aleksandra i Heleny z Dzwonków, ukończył gimnazjum w Goszczynie i był członkiem ZHP. Od 1947 do 1949 roku pracował jako nauczyciel w szkołach powszechnych - najpierw w Suchostrudzu, potem w Olszanie. W listopadzie 1950 roku został powołany do wojska, służył w Siedlcach, a później był pisarzem w kancelarii Głównej Kontroli Wojskowej MON.

Jego działalność konspiracyjna rozpoczęła się wiosną 1948 roku, gdy współtworzył struktury OK PSL z Henrykiem Bąkiem oraz Hermanem Dąbrowskim, Czesławem Owczarem i Henrykiem Kosutem. Organizacja przekształciła się w Polską Szturmówkę Chłopską - grupę agitacyjną i bojową liczącą około 500 członków. Pietrusiński był prezesem podokręgu obejmującego gminę Błędów i zastępcą Bąka. Akcja konspiracji miała na celu przeciwdziałanie kolektywizacji wsi i propagowanie antykomunistycznej ideologii. Działała także akcja 'O.W.' (Opanowanie Wojska), mająca na celu werbowanie żołnierzy do konspiracji.

Wiosną 1952 roku, po tym jak rozpoczęła się masowa likwidacja PSCh, Pietrusiński został aresztowany przez Informację Wojskową w maju 1952 roku. 6 września 1952 roku Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie skazał go na karę śmierci. 15 kwietnia 1953 roku w więzieniu mokotowskim na Rakowieckiej został stracony. Zgodnie z opisem historyka PSCh, jego śmierć była wymierzona 'z racji odbywania przez niego czynnej służby wojskowej i przekazywania Bąkowi danych dotyczących rozmieszczenia i stanu liczebnego jednostek WKR, stanowiących tajemnicę wojskową'.

Rodzinę nie poinformowano o egzekucji. Matka Pietrusińskiego napisała 28 sierpnia 1953 roku list do Bolesława Bieruta o ułaskawienie, nie dzwoniąc o śmierć syna do 16 października 1953 roku, kiedy otrzymała odpowiedź. Pośmiertnie, w 2008 roku, został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski za zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współzałożyciel i działacz w Polskiej Szturmówce Chłopskiej
Prezes podokręgu organizacji w gminie Błędów
Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski (postumowo, 2008)
Członek Związku Harcerstwa Polskiego
Skazany na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie w 1952 roku

Ciekawostki

Znany pod przydomowiem 'Rysiek', był jedynym członkiem PSCh, któremu dokonano egzekucji śmierci
Jego matka nie dowiedziała się o śmierci syna aż po ponad czterech miesiącach, dopiero po otrzymaniu oficjalnej odpowiedzi na wniosek o ułaskawienie
W latach 70. XX wieku Henryk Bąk postawił na cmentarzu w Przybyszewie obelisk ku czci Pietrusińskiemu

Udostępnij